Thijs laat thuis los wat hij op school heeft ingehouden

Bij Thijs werkt het anders

Mijn zoon Thijs is 13. Een leeftijd waarin kinderen langzaam ontdekken wie ze zijn, wat ze willen en vooral ook wat ze niet willen. Een leeftijd van grote emoties, veranderende lichamen en steeds meer behoefte aan zelfstandigheid. Tenminste zo heb ik het bij onze oudste ervaren, maar bij Thijs werkt het net even anders.

Prikkels komen harder binnen

Hij heeft een beperking. En dat betekent dat de wereld om hem heen vaak veel ingewikkelder is dan voor andere kinderen. Dingen die voor leeftijdsgenoten vanzelfsprekend lijken, kosten hem energie. Prikkels komen harder binnen. Sociale situaties zijn ingewikkelder. Hij moet langer nadenken over wat een ander bedoelt en wat er van hem verwacht wordt.

Doet wat er van hem gevraagd wordt

Op school doet hij het eigenlijk hartstikke goed. Dat zeggen ze tenminste. “Hij is zo beleefd, hij doet zo goed mee, hij is heel rustig.” Iedere keer als ik dat hoor, voel ik twee dingen tegelijk, trots en verdriet. Want ik weet wat er achter die woorden zit: mijn zoon loopt op zijn tenen.

Hij kijkt hoe andere kinderen zich gedragen. Hij probeert te begrijpen wat de bedoeling is. Hij houdt zijn mond als iets hem dwarszit. Hij probeert niet boos te worden. Hij doet wat er van hem gevraagd wordt, ook als hij het eigenlijk niet begrijpt of het hem te veel wordt.

Thuis komt alles eruit

Hij houdt zich de hele dag in, urenlang. En dan gaat de schooldeur dicht. Soms zie ik het al aan zijn gezicht als hij het busje uitstapt. Zijn schouders zakken. Zijn tas wordt met een zucht op de grond gegooid. Er komt nauwelijks een woord uit hem. En als hij wel wat zegt, dan zegt hij altijd dat het op school goed ging. Soms betekent dat: Ik heb het volgehouden.

Thuis hoeft hij niet meer op zijn tenen te lopen. Thuis hoeft hij niet meer te kijken naar hoe anderen het doen. Thuis hoeft hij niet meer beleefd te glimlachen als hij eigenlijk boos is. En dus komt alles eruit.

Een vraag kan ineens te veel zijn. Eigenlijk kan hij niks meer hebben dan. En hij luistert ook niet meer naar de dingen die thuis nog moeten gebeuren. Soms stapt hij ineens onder de douche en blijft er heel lang onder staan. Ik laat hem dan altijd maar, dan kan hij even de dag van zich afspoelen.

Ik ben ook maar een moeder

Maar soms denk ik: Waarom luister je nou nooit? Waarom moet alles een strijd zijn? Waarom kan het thuis nooit gewoon gezellig zijn? Ik ben ook maar een moeder. Ik wil soms gewoon een kind dat zonder discussie aan tafel komt zitten. Dat zijn spullen opruimt. Dat luistert als ik iets vraag.

Maar hij kan er ook niks aan doen. Hij is niet de hele dag braaf om bij mij vervolgens thuis expres moeilijk te doen. Thuis de enige plek waar hij even niet hoeft vol te houden. De plek waar hij veilig genoeg is om boos te zijn.

De volgende dag begint alles opnieuw

En toch is dat ontzettend moeilijk. Want veiligheid betekent niet dat alles maar mag. Ook thuis zijn grenzen nodig. Ook ik mag zeggen: “Stop. Zo praat je niet tegen mij.” Ook ik mag verwachten dat hij helpt, dat hij leert luisteren en dat hij leert omgaan met zijn emoties.

Ik kijk naar mijn zoon terwijl hij op de bank zit. Zijn capuchon over zijn hoofd. Zijn telefoon in zijn hand. Boos omdat ik iets van hem vroeg. Ik laat hem dan gewoon tot hij zijn hoofd weer op orde heeft. Meestal duurt het een uurtje. Soms gepaard met heel veel moeilijk gedrag, soms helemaal in stilte op de bank. Daarna krijg ik meestal dikke dikke knuffels en kan hij weer heel behulpzaam zijn en praten en luisteren.

De volgende dag begint alles weer opnieuw. Sommige dagen zijn beter dan anderen, maar het blijft lastig.