Joas wil de wereld ontdekken, maar dat kan hij (helaas) niet alleen

Joas is een 'weglopertje'

“Misschien wil hij gewoon meer zelfstandigheid en zoekt hij een grotere wereld.” Die opmerking kreeg ik via Instagram. Goed bedoeld. En ergens ook logisch. Als je hem ziet, zie je een jongen van 11. Nieuwsgierig, energiek, vol leven. Een kind dat vooruit wil. Dat de wereld in wil, net als zijn broertjes en zusje.

Maar de werkelijkheid is anders. Hij is een weglopertje. Nog steeds. Dat betekent niet dat hij expres weggaat. Het betekent ook niet dat hij ons wil uitdagen. Het betekent dat hij iets ziet en daar direct achteraan gaat. Zonder rem. Zonder besef van gevaar. Zonder overzicht. Hij pakt een fiets, stapt op een step, loopt een straat in en daarna nog één. Hij stopt niet vanzelf en komt niet uit zichzelf terug.

Het niet goed in kunnen schatten van situaties en dus gevaar

Juist omdat hij zoveel kan, wordt het risico groter. Hij beweegt zich makkelijk voort, maar mist het vermogen om situaties goed in te schatten. Verkeer, afstand, oriëntatie. Dat geheel ontbreekt. En dat maakt dat hij niet zelfstandig naar buiten kan, hoe graag hij dat misschien ook zou willen.

We hebben veel maatregelen genomen om hem te beschermen. Extra sloten op de deuren. Altijd bewust zijn van waar hij is. Continu alert blijven. Toch bestaat volledige controle niet. Er zijn momenten waarop je even iets anders doet. En soms is dat al genoeg. Dan gebeurt het toch weer.

Dat is de kant die je niet ziet op Instagram. Je ziet een lach, een moment van plezier, een activiteit die goed gaat. En natuurlijk de grappige filmpjes van zijn ontsnappogingen. Maar je ziet niet de constante waakzaamheid die daarachter zit. Het feit dat hij geen seconde zonder toezicht kan zijn. Dat buiten spelen altijd begeleid gebeurt. Dat een speeltuin geen veilige plek is als hij daar alleen is. Dat onze wijk geen speelruimte is, maar een omgeving vol risico’s.

Alleen op pad betekent voor Joas een groot risico

Ik snap de gedachte dat hij misschien meer wil. Dat hij ziet hoe anderen vrij rondlopen en dat hij dat ook wil ervaren. Meer zelfstandigheid, een grotere wereld, zelf op ontdekking. Dat verlangen kan er zeker zijn. Maar zelfstandigheid is niet alleen een wens. Het vraagt ook om het vermogen om veilig te handelen. En juist daar zit de grens. Voor hem betekent alleen op pad gaan geen stap vooruit, maar een groot risico. Situaties die hij niet kan overzien. Gevaren die hij niet herkent. Momenten waarin hij zichzelf niet kan redden.

Noodzakelijke bescherming

Daarom is er altijd begeleiding. Of dat nu papa of mama is, of een PGB’er die hem ondersteunt. Hij kan naar buiten, hij kan spelen en ontdekken, maar nooit alleen. Dat is geen beperking die wij hem opleggen, maar een noodzakelijke bescherming.

Voor de buitenwereld is dat soms lastig te begrijpen. Zeker als je alleen de mooie momenten ziet. Maar achter die momenten zit structuur, begeleiding en toezicht. Altijd.

Niet omdat we hem tegenhouden.

Maar omdat we hem veilig willen houden.