Wilsbekwaamheid: wie neemt de beslissing als je kind bij Philadelphia woont?

Wat is wilsbekwaamheid?

Wilsbekwaamheid betekent dat iemand in staat is om zelf beslissingen te nemen én de gevolgen van die beslissingen te begrijpen. Het gaat niet alleen om het maken van een keuze, maar ook om het kunnen overzien wat die keuze betekent voor de eigen gezondheid, veiligheid en het dagelijks leven.

Bij een kind met een beperking of een zorgintensief kind is wilsbekwaamheid geen vast gegeven. Het is geen label dat je eenmaal krijgt en daarna altijd houdt. Iemand kan op het ene moment of op het ene onderwerp wilsbekwaam zijn, en op een ander moment of ander onderwerp niet.

Geen alles-of-niets

Een veelvoorkomend misverstand is dat wilsbekwaamheid allesbepalend is. In de praktijk werkt het anders. Er wordt per situatie gekeken:

• Begrijpt je kind waar het over gaat?
• Kan hij of zij de gevolgen inschatten?
• Is er voldoende ziekte inzicht?

Een zorgintensief kind kan bijvoorbeeld prima zelf bepalen welke muziek hij wil luisteren of welke trui hij aantrekt, maar moeite hebben met keuzes rondom gezondheid of veiligheid.

Wanneer het mis kan gaan

Stel je voor: je kind heeft diabetes en woont bij Philadelphia. Hij weet dat hij ‘iets’ met suiker heeft, maar begrijpt niet goed wat er gebeurt in zijn lichaam als hij te veel zoet eet. De verleiding wint het soms van de regels. Een koekje hier, een snoepje daar. Zelfs na uitleg die is afgestemd op zijn niveau en mogelijkheden.

Voor jou als ouder voelt dit misschien als loslaten dat te ver gaat. Voor de begeleiding is het duidelijk: hier ontbreekt ziekte-inzicht. In zo’n situatie wordt je kind als niet wilsbekwaam gezien op het gebied van voeding en gezondheid. Dat betekent dat begeleiders mogen ingrijpen* en grenzen stellen, ook als je kind daar op dat moment boos of verdrietig over is.

Het doel is niet controleren, maar beschermen.

Kleine keuzes, grote gevolgen

Wilsbekwaamheid speelt ook bij alledaagse dingen. Denk aan een kind met een beperking dat midden in de winter per se een korte broek aan wil. Hij voelt zich prettig zo, maar overziet niet dat hij ziek kan worden van de kou.

Als een kind de gevolgen niet begrijpt, kan besloten worden dat hij niet zelfstandig over deze keuze mag beslissen. Dat betekent niet dat zijn wens wordt genegeerd. Vaak wordt gezocht naar een middenweg: duidelijke uitleg, vaste afspraken of een compromis dat past bij zijn belevingswereld.

Wie bepaalt dit?

Bij Philadelphia wordt wilsbekwaamheid zorgvuldig bekeken en vastgelegd. Dit gebeurt door zorgprofessionals, vaak in samenwerking met een arts of gedragsdeskundige. Ouders of wettelijk vertegenwoordigers worden hier nadrukkelijk bij betrokken.

Samen wordt afgesproken:

• Waar kan en mag je kind zelf over beslissen?
• Waar is begeleiding nodig?
• Wanneer neemt de zorg het tijdelijk over?

Deze duidelijkheid geeft rust. Voor je kind, voor jou als ouder én voor de begeleiders.

Jouw rol als ouder

Ook als je kind bij Philadelphia woont, blijf jij een belangrijke stem houden. Jij kent je kind als geen ander. Zeker bij een zorgintensief kind dat moeilijk kan uitleggen wat hij voelt of begrijpt, is jouw kennis onmisbaar.

Wilsbekwaamheid draait uiteindelijk om balans: zoveel eigen regie als mogelijk, en zoveel bescherming als nodig. Altijd met één doel voor ogen: een veilig, waardig en zo gewoon mogelijk leven voor je kind.

* Dit mag alleen als de 'wet zorg en dwang' (WZD) wordt nageleefd, als het kind bijvoorbeeld verzet vertoond bij de beperkingen. Als het kind het er niet mee eens is moet de WZD worden nageleefd en moet er dus ook goedkeuring zijn van een WZD-functionaris. Wilsbekwaamheid ter zake is daar een onderdeel van.