Briefwisseling: over spelletjes spelen en kijken wat er mogelijk is

Merel (26) is meervoudig beperkt. Zij woont thuis met haar ouders Yvonne en Paul. Haar jongvolwassen broer en zus hebben sinds kort een eigen plek om te wonen. Vanuit haar WLZ - budget krijgt Merel ondersteuning thuis, gaat naar dagbesteding en heeft een logeerplek.

Lieve Kim,

Merel kan zo genieten van het spelen van een spelletje. Mens erger je niet, kwartetten en UNO zijn haar favoriet. Vandaag regent het, een ideaal moment om te kwartetten.

Eerlijk gezegd heb ik, toen Merel klein was, nooit bedacht om met haar een spelletje te doen. Ik ging ervan uit dat zij dat niet zou begrijpen. Zij kan niet praten, geen ja of nee knikken of iets aanwijzen. De testen zeiden dat zij op babyniveau functioneerde. Daardoor zag ik alleen haar beperkingen, en wist niets van de mogelijkheden.

Inmiddels ben ik wijzer geworden. Merel begrijpt veel meer dan ik besefte. Daarbij is het belangrijk om te weten dat Merel met haar ogen kan kiezen door te kijken. Naar wat ik voor haar neus houdt, of naar de spraakcomputer. Met die kennis en wat aanpassingen is er meer mogelijk dan ik toen had kunnen bedenken.

Het is een win-winsituatie, want ook ik ben dol op spelletjes. Terwijl de regen op het dak van de caravan tikt, laat ik Merel kiezen tussen een Nijntje en het dierenkwartet. Ze kiest voor de dieren.

Haar kaarten zet ik in een standaard en ik zoek er vier gekleurde stiften bij, in rood, groen, blauw en geel, de kleuren van de diertjes op de plaatjes. Daarmee laat ik Merel kiezen welke kleur dier ze aan mij wil vragen. Bij twijfel gebruik ik de ‘ja en nee’ keuze.

Haar ogen glinsteren, en kijken me met vlagen ondeugend aan. Vooral als ik haar ‘streng’ vertel dat ze niet in mijn kaarten mag kijken, zeg dat ze niet zo vals moet spelen, of als ik ‘zielig’ doe omdat zij zo goed speelt en ik dus verlies. Het gaat als een speer, en Merel wint overtuigend. Er verschijnt een trotse lach op haar gezicht als ik haar feliciteer met haar overwinning.

De revanche bewaren we voor een ander moment. Haar focus is verdwenen, de overgebleven energie heeft ze zo weer nodig om een broodje te gaan eten.

Spelen jullie wel eens een spelletje met Isabel?

Liefs, Yvonne

────────────

Kim heeft samen met Marita twee kinderen; Isabel (4) en Wessel (0). Isabel is een paar jaar terug gediagnosticeerd en zit op het speciaal onderwijs. Kim is zoekende naar antwoorden, naar mensen die meedenken in de bijzondere zorg voor Isabel.

Lieve Yvonne,

Wat bijzonder, dat Merel regelmatig een spelletje meespeelt!

Ik moet je iets bekennen; ik heb het nog nooit geprobeerd, een spelletje spelen met Isabel. Niet omdat ik denk dat ze het niet kan, maar omdat het nog nooit bij me op is gekomen dat die mogelijkheid er zou zijn.

Zij kan met ja en neekaarten communiceren, maar ook met de spraakcomputer. En ze kan kiezen tussen meerdere mogelijkheden. Ook over Isabel is er gezegd dat ze communiceert op het niveau van een baby van 6 maanden. Als je dat hoort, breekt je hart een beetje. Gelukkig is zo'n test niet leidend en weten we dat Isabel meer kan dan wat artsen zeggen.

Wat we wel hebben geprobeerd, zijn spelletjes op de spraakcomputer. Nou moeten we wel zeggen dat we dit op haar oude leenmodel hebben gedaan, want op haar huidige spraakcomputer staan geen spelletjes. Ze vindt het taarten gooispel en het schetenspel echt prachtig, en dit gaat haar goed af. Ze begrijpt precies wat er moet gebeuren.

Maar een 'echt' spelletje? Dat heb ik eigenlijk nog nooit geprobeerd. En dat is eigenlijk hartstikke zonde, want spelletjes spelen met jongere kinderen is juist zo leuk! En we hebben een hoop spelletjes. Wel wat ingewikkeldere spelletjes dan kwartet, Mens erger je niet en Memory. Het is misschien een goed idee om dat toch een keer te proberen.

Liefs, Kim