Van autopech tot de kapper: leven met een prikkelgevoelig kind

Weglopen van de basisschool

Noortje is altijd gevoelig geweest voor prikkels en kan heftig reageren op onverwachte veranderingen.

Wanneer ze start op de reguliere basisschool, dat advies krijgen we van de ambulant begeleiders die haar de eerste vier jaar begeleiden, zit ze al snel bij de juf onder het bureau of loopt ze het lokaal uit. Een klas met dertig kleuters is duidelijk te veel voor haar. Op zich reguleert ze zichzelf goed door een bepaalde situatie te verlaten, maar dat brengt ook gevaarlijke situaties met zich mee.

Eén keer loopt ze het schoolplein af en zwerft ze al twintig minuten door onze wijk voordat de kinderen erachter komen dat Noortje weg is. De juf heeft haar dan nog niet gemist. Gelukkig is een oplettende buurtbewoner alert genoeg en brengt haar uiteindelijk terug. De keuze voor ander onderwijs is dan snel gemaakt.

Autopech zorgt voor onrust

Ik herinner me ook de terugreis van een vakantie uit Frankrijk. Noortje is dan 5 jaar. Bij de afrit van een snelweg komt er met veel lawaai zwarte rook achter de auto vandaan. Mijn man zet hem nog net op tijd op de vluchtstrook. Terwijl de auto zijn laatste zucht slaakt, gaat bij Noor het ‘licht uit’. Ze begint te huilen en roept: “Papa rijden!”. Ze kan niet overzien wat er gebeurt. Ze is uiteraard ook moe van de lange reis en wil naar huis. Ik blijf rustig en leg uit wat er gaat gebeuren, dat het goed komt, maar ik zie de onrust in haar ogen.

We wachten drie kwartier op de ANWB, daarna nog op een takelwagen. De iPad biedt uitkomst, maar telkens zie ik haar onrustig een ander filmpje opzetten. De auto wordt uiteindelijk op een grote, gele sleepwagen getakeld. Noortje kijkt haar ogen uit. Ze draagt haar knalroze gehoorbeschermer tegen de herrie.

Samen stappen we op de hoge achterbank van de sleepwagen, Noortje zit tussen ons in. Ondanks dat we haar vasthouden en rustig tegen haar blijven praten, trilt haar hele lijfje. Na ongeveer tien minuten begint ze wat te ontspannen en lijkt ze het wel stoer te vinden in die grote truck. Papa en mama mogen niet verschuiven, maar ze trilt niet meer. Nu is dit gelukkig geen dagelijkse situatie, maar het blijft iets waar we altijd rekening mee moeten houden.

Een kind wat boos of gefrustreerd raakt op school komt bij Noor hard binnen. Maar ook kan ze geïrriteerd raken van haar haren die los hangen, omdat het haarelastiekje bij de opvang was kwijtgeraakt.

Rillen langs de kant tijdens de Nijmeegse Vierdaagse

De Nijmeegse Vierdaagse komt hier door het dorp. Zelf heb ik voorheen zeven keer meegelopen. Ik ben fan van het feest, de saamhorigheid en de gezelligheid. De eerste keer zat Noor te rillen langs de kant, ondanks haar gehoorbeschermer. We waren wat achteraf gaan zitten op een kleed in het gras en ik had haar tussen mijn benen voor me gezet. Ze heeft het maar even volgehouden, want als er een grote groep lopers komt die flink muziek maakt en luidkeels meezingt, is voor Noor de maat vol.

Ze loopt weg en wil naar huis. Eenmaal binnen wil ze de deuren dicht, want er komt van twee kanten muziek de tuin in. Even ben ik verdrietig; overal is het feest, het is prachtig weer en ik zit binnen met mijn overprikkelde dochter. Ik laat mijn tranen lopen terwijl ik drinken voor haar maak en haar vooral even met rust laat.

Maar nu, jaren later, kan Noortje er zelf ook van genieten. Ze loopt zelfs stukjes mee met de deelnemers. Ze herkent het nu (voorspelbaarheid) en nu ze ouder is, kan ze toch wat meer hebben. Al blijft de gehoorbeschermer altijd binnen handbereik.

Kappersbezoek storm van zintuigelijke indrukken

Ook de eerste kappersbezoeken waren een grote stressbron voor Noortje. Krijsend zat ze bij mij op schoot in de stoel. Ik heb een kleine salon gevonden waar ze op dat moment de enige klant is. Dat betekent geen föhn die aanstaat en geen andere drukte, maar er blijkt meer aan de hand.

Uit onderzoek blijkt namelijk dat een kappersbezoek voor een prikkelgevoelig kind een overweldigende storm van zintuiglijke indrukken is. De hoofdhuid is biologisch gezien een van de meest zenuwrijke en gevoelige delen van het lichaam, waardoor aanraking daar veel intenser binnenkomt.

Ook dat gaat nu gelukkig een stuk beter. Als de knipbeurt klaar is, mag de kapster zelfs een mooie vlecht maken. Het pictobord en het blijven aanbieden van verschillende situaties zorgen ervoor dat het steeds beter gaat. Ook de dolfijntherapie (CDTC) op Curaçao heeft daar zeker een bijdrage aan geleverd.

Geen kind maar een 'mevrouw'

Inmiddels is Noor uit school gekomen en geeft mij haar rugzak. “Dank je, mijn lieve kind”, zeg ik. “Ik ben kind niet, ik ben mevrouw”, zegt Noortje stellig. Ze is inmiddels 13 jaar. Beiden schieten we in de lach. “Nou klein mevrouwtje dan”, reageer ik. “Mama is een hele grote soepkip”, krijg ik terug. “Dat zeggen mevrouwen niet”, zeg ik, maar ik weet dat het zinloos is. Ze pakt een medaille uit haar verkleedkist en hangt die om mijn nek: “Voor liefste mama van de wereld, hou veel van jou”.

Ik schiet vol van dit spontane gebaar, voor mij zonder aanleiding, en geef haar een dikke knuffel. “Ik hou ook heel veel van jou, lieve schat”. Met je prikkelgevoeligheid, precies zoals je bent.