Een maandverbandje en een high five

Een bijzondere mijlpaal

Even heb ik getwijfeld of ik een blogpost zou schrijven over deze mijlpaal. Het is tenslotte een gevoelig en persoonlijk onderwerp. Tegelijkertijd is het iets wat, wat mij betreft, echt uit de taboesfeer mag komen. Vrijwel ieder meisje met een baarmoeder krijgt er vroeg of laat mee te maken.

Voor mijn gevoel kwam het bij Lies alleen best vroeg. Met haar twaalf lentes op de teller was het afgelopen zondag zover: haar eerste menstruatie is een feit.

Een vertrouwd rondje

We waren net bij vrienden aangekomen voor een gezellige lunch. Lies had haar vertrouwde rondje door hun huis gemaakt. Even alle verdiepingen bekijken, zodat ze een soort plattegrond in haar hoofd kan maken van de plek waar ze zich bevindt. Het helpt haar om te landen wanneer ze door een huis kan lopen en de ruimtes kan ‘voelen’. Voor onze lieve vrienden gelukkig geen enkel probleem.

Ik stond net in de tuin te proeven van de frambozen die volop groeiden aan de struik die we een paar jaar geleden cadeau hadden gedaan, toen Oskar me riep.

“Ka, kom eens!”

En toen, iets zachter: “Heb jij toevallig maandverband bij je?”

Even kreeg ik een kleine error.

“Hoezo heb jij maandverband nodi… O, wacht even. Lies?”

Ja, het was voor Lies.

Ons mupke

Ons kleine grote grietje, dat steeds meer het lichaam van een jonge vrouw krijgt, met alles wat daarbij groeit en bloeit. Ons meisje dat dan wel 12 jaar oud is, maar qua ontwikkeling toch echt ergens rond de 6 à 7 jaar is blijven hangen.

Ons mupke, dat knutselt, tekent, playbackt en rondjes voor de spiegel draait in zwierige rokjes. Dat bij me wegkruipt wanneer ze moe en overprikkeld is, touwtje springt en koekjes uit de kast pikt. Datzelfde meisje heeft nu haar menarche gehad.

En daarmee hebben we officieel drie pubers in huis.

< Slik >

Lies neemt het zoals het komt

Lies liet het allemaal een beetje over zich heen komen. Gelukkig was ze er zelf heel relaxed onder. Ze had bij mij en haar grote zus vaak genoeg gezien wat je moet doen wanneer je “bloed uit je spleetje” hebt. En nog veel vaker liep ze al met inlegkruisjes in haar onderbroek rond. Deed een maandverbandje dienst als matrasje voor haar Barbie, of als verband voor pop Lotje, die net uit het ziekenhuis kwam na een flinke ingreep. Het arme poppenkind.

Dat het maandverband nu echt nodig was vanwege haar eigen eerste menstruatie, leek voor Lies heel logisch.

“Je bent nu echt een groot meisje, Lies!” zei ik enthousiast.

Lies knikte trots.

“Dan gaan we nu even een maandverbandje in je onderbroek doen.” Ik deed het haar voor en vouwde de vleugeltjes om haar roze onderbroekje. En dat was dat. Lies keek me trots aan, gaf me een high five en liep door naar de broodjes met chocoladepasta die al op haar stonden te wachten.

Voor mij was het anders

Voor mij was het allemaal wat minder vanzelfsprekend. Op de terugweg naar huis merkte ik dat de tranen hoog zaten. Wat een mijlpaal. Eentje waarvan ik al vermoedde dat die niet lang meer op zich zou laten wachten, maar waarvan ik toch had gehoopt dat hij nog even weg zou blijven.

Ik had haar nog wat langer die zorgeloosheid gegund. Nog wat langer alleen het meisje laten zijn dat met poppen speelt, zich verkleedt in prinsessenjurken en rondjes draait voor de spiegel.

Natuurlijk kan dat allemaal nog steeds. Een eerste menstruatie verandert haar niet ineens in een volwassen vrouw. Lies is nog precies dezelfde Lies als een week geleden. Haar lichaam heeft alleen een volgende stap gezet, terwijl haar ontwikkeling een heel ander tempo en een heel andere route volgt.

Haar lichaam volgt een eigen kalender

Dat maakt het zo dubbel. Haar lichaam wacht niet totdat zij eraan toe is. De puberteit houdt geen rekening met haar verstandelijke beperking. Hormonen vragen niet eerst of ze begrijpt wat er gebeurt. Haar lichaam volgt gewoon een eigen kalender.

Voor Lies leek het die eerste dag vooral een praktisch verhaal: bloed betekent maandverband. Vleugeltjes om de onderbroek. Klaar. High five. Chocoladepasta.

Meer dan alleen een maandverbandje

Maar een menstruatie is natuurlijk meer dan dat ene verbandje (en gelukkig is er zoiets als menstruatieondergoed tegenwoordig!). Het betekent voor ons ook leren herkennen wanneer het begint. Begrijpen waar eventuele buikpijn vandaan komt. Op tijd verschonen, goed schoonmaken en kunnen aangeven wanneer er iets niet fijn voelt. Omgaan met hormonen, stemmingswisselingen en extra onrust in een lijfje dat toch al zo veel prikkels moet verwerken.

Dingen die voor andere meisjes vanzelf steeds duidelijker worden, zullen wij samen met Lies stap voor stap moeten oefenen. Waarschijnlijk vaak. Heel vaak. We zullen voordoen, uitleggen en herhalen. Opletten op signalen die ze zelf nog niet herkent. Haar helpen zonder haar gevoel van trots en zelfstandigheid af te nemen.

Mag ik dan nu in een auto rijden?

Want trots was ze. “Ik ben een groot meisje hè, mam?”

“Nou en of, schatje, súper groot!”

Gevolgd door: “Mag ik dan nu in een restaurant werken en rijden in een auto?”

Ze zei het echt! Hahaha!

Op haar eigen tempo

Ja, ze is ineens een groot meisje. En dat is voorlopig genoeg. Voor mijn moederhart. En voor haarzelf. Ze hoeft nog niet te begrijpen wat deze mijlpaal allemaal betekent. Dat begrip zal in kleine stukjes komen, op haar eigen manier en in haar eigen tempo.

Wij lopen wel met haar mee. Zoals we altijd hebben gedaan. En zullen blijven doen.