Zelfverwonding: Als pijn naar buiten komt

Als woorden tekortschieten

Soms kijk ik naar onze dochter en vraag ik me af hoeveel pijn er in zo'n klein lijfje kan zitten. Pijn die wij niet altijd zien, niet altijd begrijpen, maar die er overduidelijk wel is. Want waar woorden tekortschieten, neemt haar gedrag het over.

Onze dochter heeft het 22Q11.2-deletiesyndroom. Een naam die voor de buitenwereld ingewikkeld klinkt, maar voor ons allesbepalend is. Het beïnvloedt hoe zij de wereld ervaart, hoe prikkels binnenkomen en hoe zij met emoties omgaat. Dingen die voor anderen vanzelfsprekend zijn, kunnen voor haar voelen als een berg die niet te beklimmen is.

De laatste tijd zien we dat haar spanning zich steeds vaker naar binnen keert. Of misschien juist naar buiten, maar dan op haar eigen lichaam. Ze doet zichzelf pijn. Zelfverwonding. Het woord alleen al voelt zwaar, maar de werkelijkheid is nog zwaarder.

Het zijn momenten die zich vaak onverwachts aandienen. Een situatie die te veel wordt, een gevoel dat haar overspoelt, of iets kleins dat ineens groot voelt. En dan gebeurt het. Alsof ze geen andere uitweg meer ziet dan die pijn tastbaar maken. Alsof wat vanbinnen zit, eruit móét.

Als ouder sta je dan machteloos. Je wilt het stoppen, beschermen, verzachten. Maar hoe bescherm je je kind tegen zichzelf?

Wat probeert ze ons te vertellen?

We proberen te begrijpen wat er onder zit. Is het spanning? Overprikkeling? Verdriet? Frustratie omdat ze niet kan zeggen wat ze voelt? Waarschijnlijk is het alles tegelijk. En dat maakt het zo ingewikkeld. Er is niet één knop om aan te draaien, geen simpele oplossing die alles beter maakt.

Wat we wél zien, is dat ze het niet doet om aandacht te vragen, maar om met iets om te gaan wat te groot is. Dat besef helpt ons om anders te kijken. Om minder te reageren vanuit schrik of paniek (al lukt dat lang niet altijd), en meer vanuit de vraag: wat probeert ze ons te vertellen?

Maar dat betekent niet dat het minder pijn doet om te zien.

Het rauwe randje aan ouderschap

Er zit een rauw randje aan het ouderschap waar weinig mensen het over hebben. De momenten waarop je kind zichzelf pijn doet en jij toekijkt, zoekend naar hoe je moet handelen. De twijfel of je het juiste doet. De angst voor wat er nog kan komen. En ook de vermoeidheid die ontstaat doordat je altijd "aan" staat.

We zoeken hulp, praten met professionals, proberen strategieën. We leren haar andere manieren om spanning te uiten, hoe klein ook. Soms lukt dat. Soms niet. Het is geen rechte lijn omhoog, maar eerder een pad met hobbels, terugvallen en kleine stapjes vooruit.

En ondertussen proberen we haar te blijven zien zoals ze is: een gevoelig, bijzonder meisje met een groot hart. Niet haar gedrag, niet haar worsteling, maar haar als geheel.

We doen dit samen

Misschien is dat wel het moeilijkste én het belangrijkste tegelijk. Dat we haar blijven vasthouden, ook als zij zichzelf los lijkt te laten.

Dat we blijven zeggen: je bent niet alleen, ook niet in dit.

En dat we, hoe zwaar het soms ook is, blijven geloven dat er andere manieren kunnen komen. Zachtere manieren. Veiligere manieren.

Tot die tijd lopen we naast haar. Stap voor stap. Soms wankelend, soms zoekend, maar altijd met liefde als kompas. 💛